ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਧੂੰਏ ....

ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਧੂੰਏ ਕਾਰਨ  
ਨਰਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ  
 ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ
-ਪੜ੍ਹਨ/ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਨੀਮ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ...ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ...ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ...ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ..। ਇਥੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਕੋਈ ਬਲਾਅ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਭਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਂ ਹੀ ਨਰਕ ਦਾ ਕੋਈ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦੇਸ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਇਕ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਹਿ ਲਓ ਉਦਯੋਗਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੋਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਾਂ ਉਹ,  ਜਿਹੜੇ, ਜਾ ਕੇ ਸੋਹਣੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਾਡੀ ਦੇਸੀ ਲੇਬਰ ਜਾਣਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਆਪਾਂ ਇਹ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ।
ਆਓ ਲੁਧਿਆਣੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ।  ਬੱਸ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਟਾਪੇਜ ਬਸਤੀ ਜੋਧੇਵਾਲ ਚੌਕ ਰੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਏਥੇ ਇਕ ਸਾਧ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਸੀ ਜਿਹਦੇ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਵਹਿਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਟਿੱਲਾ ਢਾਹ ਦਿਓ ਤਾਂ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੈਰ ਸਾੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਸੂਝਵਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪਰਣਾਮ, ਇਸ ਕਾਲੇ ਧੂੰਏ ਵਾਲੇ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ, ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਫੁਟਬਾਲ ਸਿਓਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਟੌਫੀਆਂ ਨੂੰ ਰੈਪਰ ਚਾੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਗੈਰਾ ਵਗੈਰਾ। ਇਥੇ ਹੌਜ਼ਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵਾਹਵਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ 'ਕੰਮ ਦੀ ਬਹਾਰ' ਇੰਨੀ ਲਿਆਂਦੀ ਪਈ ਹੈ ਕਿ ਏਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵਿਚ 'ਕੰਮ' ਕਰਨ ਦੀ 'ਲਗਨ' ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਉਹ 'ਭੁੱਖਾ' ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। 
ਏਥੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਪੱਖੋਂ ਜੇ ਕਿਤੇ ਨਰਕ ਹੈ ਤਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਫੈਕਟਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਏ ਸੀ ਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਏ ਸੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਓਥੇ ਆਪਣੇ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਚਮਚਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਕੇ ਪੁਆ ਕੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਟਾਈਮ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕਾਲਾ ਧੂੰਆਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਏਦਾਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿਮਨੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਫਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਰਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੂੰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਜਿਹੇ ਅਤਿ ਹਸੀਨ ਤੇ ਅਤਿ ਵਿਕਸਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਕਹਿਣਾ ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਨਿਰਲੱਜਤਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ, ਪਾਠਕਗਣ ਆਪ ਕਰਨ। 
ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਵਿਚ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਹੱਬ ਏਸ ਵੇਲੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ 'ਮੈਨਚੈਸਟਰ' ਹੈ। ਓਦਾਂ ਇਸ ਨਰਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਗੰਦਲਾ ਹੈ... ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿਮਨੀਆਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਗਰਦ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ... ਫੈਕਟਰੀ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਹਲਕੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੁੜਾਅ ਦੁੜਾਅ ਕੇ ਟਰੈਫਿਕ ਫਸਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਸ ਗੰਦਲੇ ਨਰਕਨੁਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਯੁਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਏਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵੀ ਔਖੇ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਲਕਿਆਂ ਤੇ ਟੂਟੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਾਲਾ ਤੇ ਕੈਮੀਕਲਾਂ (ਰਸਾਇਣਾਂ) ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ 200 ਧਨਾਢ ਗਰੁੱਪਾਂ ਕੋਲ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਨ ਕੁਬੇਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਲੇਬਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਦੌੜ ਤੇ ਹਵਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕ ਕੁਝ ਕੁ ਧਨਾਢਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣੇ ਪਏ ਹਨ। ਜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨੇ...ਜੇ ਨਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਕਫਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਹਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ ਆਉਂਦਾ!!
ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਲੇ ਧੂÎਏ ਤੇ ਇਸ ਉਦਯੋਗਕ ਨਰਕ ਦੇ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਵੰਡਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਜੇ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੰਦਗੀ ਭਰੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਕਿਓ? ਅਖੌਤੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਜਾਰਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੁਮਾ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਦੱਸੋ ਵਈ ਰੱਬ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਮਾਮੂਲੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਜਵੀਂ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਜੋਗੀ ਤਨਖਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ? 
ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਓਥੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਗੰਦਗੀ ਐ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਓਥੋਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਫ ਤੇ ਸੱਭਿਅਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਮਹਾਂਨਰਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਗੰਦੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰਨੁਮਾ ਧੂੰਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। 
ਕੁਝ ਕਰਨਯੋਗ ਕੰਮ
-ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨਾ ਵੀਰੋ ਆਪਣੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਮੌਡਰਨ ਯੰਤਰ ਲੁਆ ਕੇ ਧੂੰਏ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਂਦੇ? 
- ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂਪਤੀ ਤੇ ਅਰਬਾਂਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਝੋਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਲੇਬਰ ਗਰੀਬ ਦੀ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦਰਜਨਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ, ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਮਾਰੂਤੀ 800 ਚਲਾਉਣ ਜੋਗੇ ਕਰ ਦਿਓ। 
- ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਟੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਮਾਰੂਤੀ ਕਾਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਗਰੀਬ ਜਿਹੇ ਨੌਕਰ ਜੇ ਕਾਰ ਲੈ ਵੀ ਲੈਣਗੇ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਪੁਆ ਸਕਣਗੇ। 
- ਕਾਰੀਗਰ ਤੇ ਲੇਬਰ ਰੋਟੀ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਹੈ ਚਿਮਨੀ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ 15 ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ 16 ਵੀਜ਼ੇ ਹੋਣਗੇ। ਬੈਂਕ ਬੈਲੰਸ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁੰਨੇ ਪਏ ਹੋਣਗੇ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਗਰੀਬ ਲੇਬਰ ਨੂੰ ਆਪੋਂ ਵਿੱਚੀ ਲੜਾ ਕੇ ਰੁਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 
ਸਾਡੇ ਫਰਜ਼ ਕੀ ਹੋਣ 
ਕੀ ਸਾਡਾ, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਰਕਰਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ? ਕੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੇ ਤਲਵਾੜਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਸੁਥਰੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਣ। ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਰਹੇ ਸਾਨੂੰ ਮੁੱਹਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਕੱਢੋ, ਹਾਏ ਮਰ ਗਏ ਸਾਨੂੰ ਏਥੋਂ ਨਾ ਕੱਢੋ... ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਲੀਆਂ ਮੁੱਹਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਢਾਅ ਕੇ ਫੋਕਅ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚਾਏ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਮੁੱਹਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆ ਛੱਡਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਬੇਖੌਫ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 
ਕਾਲੇ ਧੂੰਏ ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ  ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਾਡਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ
ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਸੂਬੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਅਖੇ ਸਰਕਾਰ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਰਕਾਰ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਨਰਕੀਕਰਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਦਦ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਕਰੋਂਗੇ? ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਔਕਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸਲੰਡਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣੇ ਪੈਣਗੇ...!!!
ਫੋਟੋ ਫੀਚਰ ਵਾਹਦ
9815285126

ਰੋਟੀ ਹੱਕ ਦੀ ਖਾਈਏ ਜੀ, ਭਾਵੇਂ ...

ਰੋਟੀ ਹੱਕ ਦੀ ਖਾਈਏ ਜੀ, ਭਾਵੇਂ ...
                                 
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੋਂ ਪਰਤ ਕੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਾਗੋਵਾਲੀਆ ਲਿਖਦੇ ਹਨ...
-ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ, ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਪੱਬਾਂ ਭਾਰ ਹੈ, ਅਖੇ ਉਥੇ ਡਾਲਰਾਂ ਤੇ ਪੌਡਾਂ ਦੇ 'ਢੇਰ' ਲੱਗੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਹੀ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੌਖਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹਨਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਮਾਅ ਕੇ ਢਿੱਡ ਭਰਨਾ ਓਨਾ ਹੀ ਕਠਿਨ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਭਾਰਤ ਵਿਚ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਅਮੀਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਮੁਕਾਮੀ (ਸਥਾਨਕ) ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਵੀ ਹਨ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਮੁਲਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਉਥੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਇਲਾਕੇ ਮੁਸਤਫਾ ਚੌਂਕ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਇਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਮਜਾਮੇਂ (ਤਰਪਾਲ) ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਹੱਦ ਹੀ ਨਾ ਰਹੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨੇ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਤਿ ਵਿਕਸਤ ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵੱਡੀ ਉਤਸਕਤਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਝੌਪੜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਬਜੁਰਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਟੁੱਟੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪੱਛੜੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹੋਈਏ ਕਿਉਂਕਿ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਹੰਢਿਆ ਹੋਇਆ ਖੋਚਲਾ ਜਿਹਾ ਸਾਈਕਲ ਵੀ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੋ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸਟੂਲ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢਣ ਵਾਲੇ ਔਜਾਰ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱੱਧਰ ਦੇ ਹੀ ਸਨ। ਪਰ ਮਾਹੌਲ ਸਾਰਾ ਦੇਸੀ ਹੀ ਸੀ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਘਸੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਉਸ ਦੀ 'ਦੁਕਾਨ' ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸਨ।
ਫੇਰ ਵੀ ਯਕੀਨ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇੰਨੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਲੋਕ ਜੁੱਤੀ ਨੂੰ ਟਾਂਕੇ, ਟਾਕੀਆਂ ਲੁਆ ਕੇ ਬੁੱਤਾ ਸਾਰਦੇ ਹਨ। ਕਿÀੁਂਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਵੀ ਜੁੱਤੀ ਗੰਢਾਅ ਕੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਾਂਵੇਂ-ਟਾਂਵੇਂ ਹੀ ਬਜੁਰਗ ਬਚੇ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਪੀੜੀ੍ਹ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਹਵਾ ਲੱਗਣ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖੋ ਵੇਖੀ ਬ੍ਰਾਂਡਿਡ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਪਸੰਦ ਅਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਂ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਰੰਭ 'ਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਖੁਬਸੂਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਵਗੈਰਾ, ਵਗੈਰਾ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਬਹੁਤ ਹੱਛਾ (ਵੈਰੀ ਨਾਇਸ) ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਚੁਪ ਕਰ ਕੇ ਖਲੋਅ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਬੇੜ ਕੇ ਮੈਂਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, ''ਦੱਸੋ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ''? ਤਾਂ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਪੀਟਰ, ਪੀਟੋ ਜਾਂ ਪਾਤੋ ਸਦਿਆਂ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਜ ਦੇ 20 ਤੋਂ 30 ਡਾਲਰ ਕਮਾਅ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬਹੁਤੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਬੋਹਣੀ ਕੀਤਿਆਂ ਵੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਭਾਈ, ਇੰਨੀ ਮਹਿਗਾਈ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ (ਹੈਂਡ ਟੂ ਮਾਊਥ) ਕਿ ਮਸਾਂ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਿਹੇ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਥੈਂਕ ਯੂ ਕਹਿ ਕੇ ਆ ਗਿਆ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਜਾਣੇ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵੀ ਹੁਣ 10 ਤੋਂ 15 ਡਾਲਰ ਹੀ ਹੈ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰੋਟੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ।

691\9 ਰਣਜੀਤ ਐਵੇਨਿਊ, 
ਹਰਦੋਛੰਨੀ ਰੋਡ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ     
ਮੋਬਾ.  97797 55551

Global Warming

December issue of Global Warming before the meeting to be held in Kopanhegn famous environmentalist RK Pachauri, India and 29 other world leaders have prepared a manifesto. Declaration of support clean transport and national climate change legislation is said to work for.

After a climate conference that climate change Schwarzenegger California Governor Arnold dealt with problems arising from the time of today’s biggest environmental challenge related. The signatories of this declaration Schwarzenegger are.

Global Climate Conference of Governors, he said politicians and experts consider us to hear. We have to deal with global Warming discussed new initiatives and strategies.

Declaration Pachauri, Schwarzenegger, British Prime Minister Tony Blair and other leaders and the use of cleaner fuels as a national climate change legislation incorporating committed to implement. It also discussed the role of forests in climate change was developed. In December, the meeting called for collaborative efforts from the countries involved would be for it.

Climate change and greenhouse gases that Schwarzenegger we resolved to reduce emissions so that the next generation we can give a strong economy and a cleaner world. He said that the meeting of world leaders, we have the message that we are ready to act on this issue have.

United Nations Environment Program [UNEP] Director Amy said state and local governments can play an important role on climate change. The success of Governors meeting on climate change clear indications of this.

ਉੰਨੀ-ਇੱਕੀ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸ਼ਨਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਸਵਾਲ

--ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ 

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੁਰਸੋਲੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਮਾਓਵਾਦੀ ਆਗੂ ਐੱਮ ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਉਰਫ਼ ਕਿਸ਼ਨਜੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਉਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਉਨੀ-ਇੱਕੀ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਦਿਨ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗ਼ਰਦ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨਾਂ ਨੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ ਵੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਸਤਾਇਆ। ਉਲਟਾ ਲਗਦਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਨੇ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ’ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਸਰਗਨਾ ਗਲੋਂ ਲਹਿ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਪਏ ਥੱਪਡ਼ ਦਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੋਨ ਖਡ਼ਕਾ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ।
ਇਹ ਕਾਂਡ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ‘ਚ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਕਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਪੁਲਿਸ ਜਬਰ ਬੰਦ ਕਰਨ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਬਣਾਏ ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣ, ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਗੈਰਾ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਦੇਕੇ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਆਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ।  ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਛੇ ਮੈਂਬਰੀ ਸਾਲਸੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਾਮੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਅਮਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਅਹਿਮ ਸਿਆਸੀ ਮੋਡ਼ ਉੱਪਰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ (ਜੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੱਚਾ ਵੀ ਹੋਵੇ) ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਐਨ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਹੀ 2 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਚੇਰੂਕੁਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉਰਫ਼ ਆਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅਮਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਜੀਦਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੱਲਬਾਤ ‘ਚ ਸਾਲਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਵਾਮੀ ਅਗਨੀਵੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਮੰਗੀ ਗਈ ਪਰ ਸਿਵਾਏ ਟਾਲਮਟੋਲ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਕੁਝ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਾਰਾਜ਼ੋਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ।

ਨਿਜ਼ਾਮ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਾਜ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। 1996 ‘ਚ ਕੌਮੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਮਾਮਲੇ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਕਿਸੇ ਆਜ਼ਾਦਾਨਾ ਪਡ਼ਤਾਲੀਆ ਏਜੰਸੀ ਰਾਹੀਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਥੇ ਕੋਈ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਅਦਾਲਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਮਸਲੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਜੀਦਾ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਗੁਪਤਵਾਸ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਚੋਗਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ? 2004 ‘ਚ ਆਂਧਰਾ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈੱਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਕਸਲੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅਮਲ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਹੁਕਮਰਾਨ ਜਮਾਤ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਞ ਹੀ ਨਜਿੱਠਦੀ ਹੈ, ਸਿਆਸੀ ਲਾਹੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਉੱਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਐਲਾਨ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਰਹੇ।
ਨਕਸਲੀ ਜਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਜੰਮਣ ਭੋਂਇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਸਮਾਜੀ-ਆਰਥਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਜਮਾਂਦਰੂ ਫ਼ਿਤਰਤ ਸਮਾਜਿਕ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਿੰਸਾ ਜਿਸ ਦਾ ਦਸਤੂਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ 77 ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਆਏ ਸਾਲ 20 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਪੰਜਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਮ ਤੋਡ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਜ਼ 100 ਘਰਾਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਘਰੇਲੂ ਉਪਜ (ਜੀ ਡੀ ਪੀ) ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 64 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰੇਯੋਗ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਇਲਾਜ, ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਛੱਤ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨਮਾਨ ਯੋਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ। ਜਿੱਥੇ ਅਵਾਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਅੰਕਡ਼ੇ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਰਾਜ ( ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦਾ ਗ਼ਲਬਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ) ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਅਵਾਮ ਵਿਰੁੱਧ ਥੋਕ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਧਡ਼ਵੈਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਜੀ-ਹਕੀਕਤ ‘ਚ ਜੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਿੱਸੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼, ਬੇਈਮਾਨ, ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਇਖ਼ਲਾਕਹੀਣ ਬਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿੱਜੀ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਬੇ–ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਘੋਰ ਪਿਛਡ਼ੇਵੇਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਵਿਚਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਰਕ ਸਮਾਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਾਇਆਕਲਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਨ ਹੂਲਵੀਂ ਲਡ਼ਾਈ ਲਡ਼ਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਧੱਕੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਨਗੇ। ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਏਜੰਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਪਰ ਇਹ ਅਕੱਟ ਸਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਮਾਓਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਮਹਿਜ਼ ਖ਼ੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਇਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਅਵਾਮ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਦਾਬੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਸਾਢੇ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ? ਕੀ ਸੰਜੀਦਾ ਸਿਆਸੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਏ ਬਗ਼ੈਰ ਅਤੇ ਨਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜੀ ਅਲਾਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਠੋਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਅਵਾਮ ਦੇ ਮਨ ਜਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕੀ ਹਿੰਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਵਾਂ ‘ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਖ਼ੂਨ ਡੋਲ੍ਹਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਿੰਸਾ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਨਿਜ਼ਾਮ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਆਰਥਕ ਨੀਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿੱਤ ਦਿਨ ਢਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਾਧਾ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਏਜੰਡਾ ਦੇਸ਼ ਉੱਪਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਥੋਪਦੇ ਜਾਣਗੇ ਇਹ ਆਰਥਕ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਿੰਸਾ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ‘ਚ ਅਵਾਮ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦੇ ਹਕੂਮਤੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਧਰਵਾਸ ਦੇ ਸਕਣਗੇ ਜਿਸ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਆਪ ਕਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਦੇ ਥੱਪਡ਼ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਰਗੇ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਇਜ਼ਹਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ ਜਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਵਰਗੇ ਜਥੇਬੰਦ ਯਤਨ। ਭਾਰਤੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਜ਼ਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।  ਇਸ ਲਈ ਸੰਜੀਦਾ ਸਿਆਸੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨਜੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਲਾਕਾਨੂੰਨੀ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ‘ਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕਟਹਿਰੇ ‘ਚ ਖਡ਼੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੈ। ਹੁਕਮਰਾਨ ਜਿੰਨਾ ਛੇਤੀ ਇਸ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਗੇ ਓਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। (ਸੂਹੀ ਸਵੇਰ ਚੋੰ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ)

Actress Mahek evicted from Bigg Boss

Mumbai-Mahek Chahal has
become the tenth contestant this season to be evicted from the
Bigg Boss house. she said I am very happy and relieved. I finally get my freedom
back. When I entered the show, I thought I would be in the
house for maximum two weeks, not more than that.But to my surprise I survived six nominations and I am very proud of myself. Besides films, Mahek has also done item numbers in films
like 'Chameli', 'Wanted', 'Yamla Pagla Deewana', 'Jai Veeru'
and also major television commercials.
This show is, Indian version of international
reality show 'Celebrity Big Brother' and is co-hosted by
Salman Khan and Sanjay Dutt.

 Abortion 'doesn't raise woman's
mental health risk' : Study
London,-It's confirmed now. Abortion doesn't
raise the risk of a woman suffering mental health problems, a
major review of studies has concluded.
Data from 44 studies showed women with an unwanted
pregnancy have a higher incidence of mental health problems in
general. This is not affected by whether or not they have an
abortion or give birth.
Researchers from the National Collaborating Centre
for Mental Health carried out the review after concerns that
abortion may adversely affect a woman's mental health, the
'BBC' reported.
Usually, a woman's risk of suffering common disorders
such as anxiety or depression would be around 11 to 12 per
cent. But the researchers said this rate was around three
times higher in women with unwanted pregnancies.
The director of NCCMH, Prof Tim Kendall, said that It could
be that these women have a mental health problem before the
pregnancy. On the other hand, it could be the unwanted
pregnancy that's causing the problem.

 AMRI fire toll touches 92
Kolkata,-The toll in the Friday's fire at
the private AMRI hospital rose to 92 today with the death of
one more patient at its Salt Lake facility.
Hospital sources said Babulal Bhattacharya, admitted with
heart problems at the AMRI Dhakuria hospital, was shifted to
Salt Lake facility after the fire.
He expired in the early hours, they said.
    Bhattacharya, a resident of Sonarpur in South
24-Parganas, was a constable with the Newtown police station.
A state Forensic Research Laboratory team is today
scheduled to visit the hospital basement, where the fire is
believed to have originated. The team was unable to begin
investigations yesterday because of the water accumulated
there.

Che Guevara

----

Che Guevara was a Latin American revolutionary leader who rejected both
capitalism and orthodox Soviet communism. Like T.E. Lawrence, Guevara
lived an adventurous life. His tragic early death in Bolivia when he
was 39 created a legend that still lives. He once said that "the true
revolutionary is guided by a great feeling of love," but he also wrote
influential works on guerrilla warfare:

"The guerrilla band is an armed nucleus, the fighting vanguard of the
people. It draws its great force from the mass of the people
themselves. The guerrilla band is not to be considered inferior to the
army against which it fights simply because it is inferior in fire
power. Guerrilla warfare is used by the side which is supported by a
majority but which possesses a much smaller number of arms for use in
defense against oppression." (from "Guerrilla Warfare," 1960)

In the brief period of 8 years between the 1959 revolutionary victory in
Cuba and his assassination in 1967, the scope of Che's accomplishments
is truly astonishing. His legacy includes intellectual writings on
radical politics and social theory, military/guerrilla warfare strategy
and tactics, diplomatic memos, books, speeches, magazine articles,
letters, poetry and diaries, as well as official documents preserved in
government archives. Che's practical and theoretical work had a
profound political impact around the globe during the second half of
the 20th century, especially in the developing world, where
revolutionary organizing and anti-colonial struggles were inspired by
his thought and example. His writings have been translated into hundreds
of languages; in English much is available from the Australian
publishing house Ocean Press (see Sources).

Ernesto Guevara de la Serna was born on June 14, 1928 in Rosario,
Argentina into a middle-class family of Spanish-Irish descent. Celia de
la Serna y Llosa, his mother, had lost her parents while she was still
a child. Celia was raised by her religious aunt and her older sister,
Carmen de la Serna, who married in 1928 the Communist poet Cayetano
Córdova Itúrburu. Guevara's family was liberal, anti-Nazi and
anti-Peronist, and not very religious. With Celia's fortune (modest by
today's standards of wealth), the family lived comfortably, although
Ernesto Guevara Lynch, Ernesto's father, managed to spend much of it in
his unlucky business ventures. In his youth Guevara read widely and
among his reading list in the 1940s were Sartre, Pablo Neruda, Ciro
Alegría, and Karl Marx's Das Kapital. He also kept a philosophical
diary and in Africa during his 1965 Congo campaign, Guevara planned to
write a biography of Marx.

In 1953 Guevara graduated from the University of Buenos Aires, where he
was trained as a doctor. During these years Guevara read Stalin and
Mussolini but did not join radical student organizations. He made long
travels in Argentina and in other Latin America countries. At the same
time his critical views about the expanding economic influence of the
United States deepened. In 1952 he made a journey on his motor bike,
an old Norton 500 single, around South America. The journey opened his
eyes about the situation of the indigenous people and was crucial for
the awakening of his social conscience. Like Jack Kerouac later in his
book On the Road (1957), Guevara recorded his impressions in The
Motorcycle Diaries. "The person who wrote these notes died the day he
stepped back on Argentine soil," Guevara wrote in his diary. "Wandering
around our 'America with a capital A' has changed me more than I
thought."

After witnessing first hand American intervention during the 1954
CIA-instigated coup in Guatemala, Guevara was radicalized and became
convinced that the only way to bring about change was by violent
revolution. He wrote in a letter home: "Along the way, I had the
opportunity to pass through the dominions of the United Fruit Cpmpany,
convincing me once again of just how terrible these capitalist
octopuses are. I have sworn before a picture of the old and mourned
comrade Stalin that I won’t rest until I see these capitalist octopuses
annihilated." In Guatemala Guevara met Hilda Gadea. They married in 1955
and had one child. Guevara was arrested with Fidel Castro in Mexico for
a short time. He had joined Castro's revolutionaries to overthrow the
US-supported Batista dictatorship in Cuba. In 1956 they loaded the
38-foot motor yacht Granma full of guerrillas and weapons and sailed to
Cuba, landing near Cabo Cruz on December 2.

The rebels made their base in the mountains of Sierra Maestra, attacking
garrisons and recruiting peasants to the revolutionary army. In the
areas controlled by the guerrillas, Guevara started land reform and
socialist organizing and education. In spite of his chronic asthma,
Guevara enjoyed the hard conditions and war.

His nickname "Che" derived from Guevara's habit of punctuating his
speech with the interjection "che," a common Argentine expression for
"friend."

Land reform became the slogan, the "banner and primary spearhead of our
movement," as Guevara described it in an interview, that eventually won
the peasants over to participate in the armed struggle. Guevara was
respected by his men, although considered violent -- he shot Eutimio
Guerra who had cooperated with dictator Fulgencio Batista's army.

In the mountains Guevara met Aleida March in 1958, a 24-year-old
revolutionary fighter, and she became Guevara's second wife in 1959. He
continued to write his diary and also composed articles for El Cubano
Libre. A selection of Gurvara's articles, which he wrote between 1959
and 1964, was published in 1963 [sic] as PASAJES DE LA GUERRA
REVOLUCIONARIA. For the world media, Cuba was a hot subject - The New
York Times, Paris Match and Latin American papers sent reporters to the
mountains to write stories of the revolutionaries. At the same time
Guevara was in the mountains, his uncle was serving as Argentina's
Ambassador to Cuba.

Guevara rose to the rank of major and led one of the forces that
invaded central Cuba in late 1958, liberating the city of Santa Clara.
After the Revolutionary victory in January 1959 Guevara gained fame as
a leading figure in Castro's government. He attracted much attention
with his speeches against imperialism and US policy in the Third World.
He argued strongly for centralized planning, and emphasized creation of
the 'new socialist man.' In his famous article, 'Notes on Man and
Socialism,' he argued that "to build communism, you must build new men
as well as the new economic base." The basis of revolutionary struggle
is "the happiness of people," the goal of socialism is the creation
of more complete and more devoped human beings.

In a discussion on September 14, 1961 Guevara opposed the right of
dissidents to make their views known even within the Communist Party
itself. However, privately Guevara was critical of the Soviet bloc, but
so was also Nikita Khruschev. When the executions of war criminals
started Guevara acted as the highest prosecuting authority. The
condemned were soldiers found guilty of murder, torture and other
serious crimes. Because Guevara was a doctor, one of his friends once
asked how he could work in such a position. Guevara's answer was like
something from Western movies: "Look, in this thing you have to kill
before they kill you." In 1959 Guevara formally adopted the nickname
Che and was granted honorary Cuban citizenship. He was visited by such
intellectuals as Simone de Beauvoir and Jean Paul Sartre, who saw in him
the "most complete human being of our age."

The most famous picture of Guevara was taken by Alberto Diaz Gutiérrez,
known professionally as Korda, at a memorial rally held for more than
100 Cubans killed when the French ship La Coubre exploded as it was
being unloaded in Havana Harbor -- it is generally agreed as the result
of counterrevolutionary sabotage against the ship, which carried
munitions as part of its cargo. Korda declined to demand royalty
payments when the picture became a worldwide icon. But when a British
advertising agency appropriated the image for a vodka ad, Korda was
incensed and went to court to stop this commercial use of his famous
photo. "[Che] never drank himself," said the photographer, "and drink
should not be associated with his immortal memory."

From 1961 to 1965 Guevara was minister for industries, and director of
the national bank, signing the bank notes simply 'Che.' He traveled
widely, representing Cuba at the Organization of American States and
speaking at the United Nations, as well as making extended trips to
the USSR, India and Africa, meeting the leading figures of the world,
among others Jawaharel Nehru and Nikita Khruschev. Guevara was also the
architect of the close relations between Cuba and the Soviet Union.
Although good a relationship with Moscow became the cornerstone of
Castro's foreign policy, Guevara followed with interest the development
of the Maoist model in China. In 1965 Guevara made public his
disappointments in Algieria and described the Kremlin as "an accomplice
of imperialism."

Guevara's departure from the Cuban government followed his return from
Algiers. To test his revolutionary theories he resigned from his
official government posts. He had published the highly influential
manuals "Guerrilla Warfare" (1960) and "Guerrilla Warfare: A
Method" (1963), which were based on his own experiences and partly on
chairman Mao Zedong's writings. President John F. Kennedy had
"Guerrilla Warfare" rapidly translated for him by the CIA. Guevara
stated that revolution in Latin America must come through insurgent
forces developed in rural areas with peasant support. There is no need
for the right preconditions for revolution, he wrote; guerrilla warfare
can begin the activities. In his last article, "Vietnam and World
Struggle," Guevara outlined his global perspective for revolutionary
struggle, and stressed the dual role of hate and love.

"And he did have a saving element of humor. I possess a tape of his
appearance on an early episode of 'Meet the Press' in December 1964,
where he confronts a solemn panel of network pundits. When they address
him about the 'conditions' that Cuba must meet in order to be permitted
the sunshine of American approval, he smiles as he proposes that there
need be no preconditions: 'After all, we do not demand that you abolish
racial discrimination....' A person as professionally skeptical as I.F.
Stone so far forgot himself as to write: 'He was the first man I ever
met who I thought not just handsome but beautiful. With his curly
reddish beard, he looked like a cross between a faun and a
Sunday-school print of Jesus.... He spoke with that utter sobriety which
sometimes masks immense apocalyptic visions." (Christopher Hitchens in
New York Review of Books, July 17, 1997).

During his disappearance from public life Guevara spent some time in
Africa organizing the Lumumba Battalion which took part in the Congo
civil war. He was not happy with the way Laurent Kabila fought against
Joseph Mobutu, although his first impression of Kabila was positive.
"Africa has a long way to go before it reaches real revolutionary
maturity," Guevara concluded in his diary.

In 1966 Guevara turned up incognito in Bolivia, where he trained and led
a guerrilla force in the Santa Cruz region. In his manual "Guerrilla
Warfare," Guevara had stressed that the guerrilla fighter needs full
support of the people of the area as an indispensable condition, but
Guevara failed to win the support of the peasants, and his group was
surrounded near Vallegrande by American-trained Bolivian troops. "The
decisive moment in a man's life is when he decides to confront death,"
Guevara once said. "If he confronts it, he will be a hero whether he
succeeds or not. He can be a good or a bad politician, but if he does
not confront death he will never be more than a politician."

After Guevara was captured, Captain Gary Prado Salmón assigned a
security detail around him to be sure that nothing happened. Guevara
told him, "Don't worry, Captain, don't worry. This is the end. It's
finished" (according to the documentary film 'Red Chapters,' 1999).
Guevara was assassinated in a schoolhouse in La Higuera on October 9,
1967, by Warrant Officer Mario Terán of the Bolivian Rangers, under the
command of Colonel Zenteno. Terán was half-drunk, celebrating his
birthday. Guevara's last words were, according to some sources: "Shoot,
coward, you are only going to kill a man."

Che was actually shot with the connivance of the CIA's the mercenary
Cuban counterrevolutionaries who were deployed with the
US-trained Bolivian military. One of these, Felix Rodriguez, later
living in Miami, bragged for years afterward that he had taken Che's
wristwatch and would eagerly display it to any reporter who seemed
interested.

In order to make a positive fingerprint comparison with records
in Argentina, Guevara's hands were amputated and put into a flask of
formaldehyde. They were later returned to Cuba. Guevara's corpse was
buried in a ditch at the end of the runway site of Vallegrande's new
airport. "Che considered himself a soldier of this revolution, with
absolutely no concern about surviving it," said Fidel Castro later in
"Che: A Memoir."

In the fall of 1997, a team of Cuban and international forensic
archeologists finally located the hidden unmarked graves of Che and his
companer@s in Bolivia. Their remains were exhumed and returned to Cuba,
where they are interred in a mausoleum and memorial museum in the
central city of Santa Clara, which Che liberated during the 1959
revolution. October 9, 2007 marks the 40th anniversary of Che's death.

Guevara's life inspired the film Che! (1969), directed by Richard
Fleischer and starring Omar Sharif (Guevara) and Jack Palance (Castro).
The fictionalized biography was criticized by James Baldwin in "The
Devil Finds Work" (1976): "The intention of Ché! was to make both the
man, and his Bolivian adventure, irrelevant and ridiculous; and to do
this, furthermore, with such a syrup of sympathy that any incipient of
Ché would think twice before leaving Mama, and the ever-ready friend at
the bank."

Shilpa is pregnant !

Bombay,-Bollywood actress Shilpa Shetty Kundra

has announced she is expecting her first child with

businessman husband Raj Kundra.

She married Kundra in 2009 and suffered a

miscarriage earlier this year. Currently actresses Lara Dutta and Celina Jaitley are

also pregnant with their first child. 

Rao Award for Hema Malini 

Hyderabad,-Hema Malini has been chosen for the prestigious Akkineni

Nageswara Rao Award for the year 2011.

The ANR award was instituted in the year 2005 by the

Akkineni International Foundation as an 'Award for Excellence'

to those who dedicated their life "towards service to our

medium" (the film industry).

Akkineni Nageswara Rao, ANR as he is popularly known, is

a living legend of the Telugu film industry.

91 patients suffocated to death in 

hospital fire

Kolkata,-At least 91  patients suffocated to

death when a massive fire broke out in a centrally-

airconditioned seven-storey private hospital in the metropolis

on 9 december here.

Police and hospital sources said 91  people had died in

the fire at the private 190-beded AMRI Hospital at Dhakuria in

the southern fringes.

The fire in the annexe building of the hospital was

detected at around 3:30 AM by local people who rushed to the

gates, but were driven away by the security guards, following

which the fire spread swiftly, West Bengal Urban Development

Minister Firhad Hakim said.

As smoke billowed out, firemen using ladders with

platforms smashed window panes in the facade of the building

to rescue patients trapped inside the ICU, ICCU, Intensive

Therapy Unit and Critical Care units.

Chief Minister Mamata Banerjee,  visited the hospital,

ordered cancellation of its licence. She urged angry relatives

of the victims to go to the state-run SSKM Hospital to

identify the bodies.

Licence to be cancelled- West Bengal Chief Minister Mamata

Banerjee directed cancellation of the licence of AMRI

hospital at Dhakuria where 91 patients died in a devastating

fire.

SHO arrested for taking bribe

    Jaipur,-A police inspector was today arrested

for allegedly taking a bribe of Rs 50,000 here,

anti-corruption bureau sources said.

    Pradeep Goyal, SHO Kotputali police station here had

allegedly taken Rs 18,000 as bribe from a person, Bhuvnesh

Tiwari, in October for registering an FIR against some local

people who had damaged the boundary wall of his agricultural

land.

    When the villagers again damaged the wall recently, the

SHO demanded Rs 50,000 for registering another FIR, they said.

    After verification of the complaint lodged by Tiwari, a

trap was laid and the SHO was nabbedwhile accepting the

bribe amount, they added. 

Irregularities found in govt hospital, 

CMS suspended

Bulandshahr,-The Chief Medical

Superintendent of a state-run hospital here was suspended

after glaring irregularities were found during an inspection,

a top district official said here.

Babu Banarasi Das hospital CMS RK Varma was suspended

after irregularities were detected in the hospital

during a surprise check, District Magistrate Kamini Chauhan

said on 9th december.

'Gali Gali Mein Chor Hai' to hit theatres on Feb 3

  Mumbai,-Akshaye Khanna-Shriya Saran

starrer comedy 'Gali Gali Mein Chor Hai' will hit cinema
houses in February next year.
     The film, which also stars 'Fashion' fame actress Mugdha
Godse, will release on February 3, 2012.
     'Gali Gali Mein Chor Hai' has been produced by Nitin
Manmohan and directed by Rumi Jafferey.
     The film, which deals with the issue of corruption, has
Akshaye playing the role of a man who is a victim of graft,
Shriya plays his wife, while Beauty of bollywood Mugdha plays the role of a call
centre employee.

IFTDA to celebrate centenary year
of Indian cinema
     Mumbai,-IFTDA has taken the lead in planning
the centenary celebrations of Indian cinema in 2013.
     Indian cinema will complete its 100 years in 2013. The
first Indian film 'Raja Harishchandra' by Dadasaheb Phalke was
released in 1913.
     "Celebrating the centenary year of Indian cinema will be
a once in a lifetime occasion for all those associated with
the business of cinema and all those who love cinema," said
IFDTA senior vice president Ashok Pandit.
     As a precursor to the centenary year celebrations, the
executive committee of IFTDA will organise events, shows,
retrospectives and other activities showcasing the 100 years
of Indian cinema, that would pan across the whole of 2012.
     Pandit said IFTDA president B R Ishara and general
secretary K D Shorey will lead the organisation preparations.
     "This occasion presents us with an unique opportunity to
mobilise the entire fraternity and create a synergy by
bringing forces from all regions and languages to participate
in the carnival," he said.

10 lakh people expected to attend
int'l Islamic congregation
     Bhopal,-Around 10 lakh people are expected to
take part in the 64th Alami Tablighi Ijtema (international
Islamic congregation) to be held on the outskirts of the city
for three days from December 10, organisers said today.
     The delegates, including about 200 foreigners, would be
addressed by leading Islamic scholars like Maulana Zubair,
Maulana Saad and Maulana Ahmed Laat during the congregation,
spokesperson and organising committee member of the event
Atiq ul Islam told here.
     Preparations for the Ijtema to be held at Ghasipura are
almost complete, he said, adding that buses would be provided
to take the delegates to the venue.

Prayers for monks, nuns, who immolated
 themselves
Dharamsala,-The Tibetan Government in exile
today expressed sadness on the self-immolation by 12 monks and
nuns in eastern Tibet and said that it will hold special
prayers for them in Bodhgaya next month.
"His Holiness the Dalai Lama will lead the special
prayers at Bodhgaya next month for the victims who gave their
life in Tibet," a statement issued by the government said.
The statement came on the 22nd anniversary of Nobel Peace
Prize awarded to the Dalai Lama.
"His Holiness the Dalai Lama has guided the Tibetan
struggle for justice onto the path of non-violence, making it
different from other national struggles in the world. He has
also shown, both in principle and in practice, that all global
conflicts can be solved through a non-violent approach," the
statement read.

Don't block Internet to prevent
critisism: Moon
New Delhi,-Amidst a raging controversy over
the Indian government's proposal to monitor content in cyber
space, U N Secretary General Ban Ki Moon  said access to
the Internet and various social media must not be blocked as a
way to prevent criticism and public debate.
In his speech on the eve of the Human Rights Day which
was released at the United Nations Information Centre here,
Moon said, "Today, within their existing obligation to respect
the rights of freedom of assemble and expression, governments
must not block access to the internet and various forms of
social media as a way to prevent criticism and public debate."
His comments came a few days after Telecom Minister Kapil
Sibal had said the government will take steps to stop
offensive and defamatory content on Internet sites.

Raveena taking lessons in Marathi for new Film

Mumbai,-Actress Raveena Tandon is taking

Marathi lessons for her forthcoming film 'Gin Liya Aasman'.

The movie, produced by Mudassar Aziz, Vishwajit Gaikwad

and Anil Bohra, is a story of a boy whose father, a naval

officer, goes missing after a plane crash.

In this bilingual film, Raveena essays the role of a

mother to a six-year-old boy and wife of the naval officer.

Considering she is not an alien to the language as she is

a complete Mumbai girl, still Raveena is trying to get the

nuances of the language right.

The 37-year-old mother of two, who was last seen in

Amitabh Bachchan starrer 'Bbuddah Hoga Tera Baap', is busy

learning the Marathi dialect spoken in the interiors of the

state.

"I am familiar with Marathi. But I realised that it is

tough to learn Marathi spoken in the interior villages of

Maharashtra,"She said.

The film directed by Rishi Deshpande will release next

year. 

Woman dies in acid attack in Punjab

Hoshiarpur , A married woman today

died after two unidentified youths threw acid on her here,

police said.

The two youths yesterday threw acid at 21-year-old Neetu

near her house in Salwara area. She was rushed to civil

hospital in Jalandhar where she succumbed to her burn injuries

today, Hoshiarpur SSP Balkar Singh said.

The reason behind the youths throwing acid on Neetu is

not yet known, he said, adding that search is on to nab the

assailants. 

Legal aid to jailed Indians in Sharjah

New Delhi,-Government has sanctioned Rs 17

lakh to arrange for legal help to 17 Indians, whose death

sentence for killing a Pakistani was revoked in September by a

Sharjah court but are still languishing in a jail there.

The 17 Indians, mostly from Punjab, were pardoned after

over Rs 4 crore was paid as blood money to the victim's

family but they could not walk free as two men, who claimed to

have been injured in the same incident, petitioned a court in

Sharjah for compensation of 1.5 million Dirhams (Rs 2.1

crore).

"The government of India is defending these cases through

Consulate General of India, Dubai and an amount of Rs 1.20

lakh Dirhams have been sanctioned," Overseas Indian Affairs

Minister Vayalar Ravi told the Raj Sabha while

replying to a question.

Ravi said the judgement by the court did not address the

charges of attempt to murder of two individuals who claimed to

have injured during the incident.

"The prosecution citing these technical lapses referred

the case to the Supreme Court in Abu Dhabi thereby putting on

hold the deportation of the 17 Indians," he said.

Their death sentence was commuted after 3.4 million

dirhams was paid as blood money to the family of Misri Nazir

Khan, who died during a turf war of bootleggers in Sharjah in

January 2009.

Over 7 lakh Malaria cases in India

 this year

New Delhi,-More than seven lakh Malaria cases

have been reported this year in the country exceeding all

other vector borne diseases while maximum deaths have been due

to Japanese Encephalitis, according to a report.

According to a data provided by the National Vector Borne

Disease Control Programme, the central nodal agency for the

prevention and control of vector borne diseases in India, a

total of 7,45,599 cases have been reported from different

hospitals across the country this year alone.

This is followed by 14,820 cases of Chikungunya, 14,047

dengue cases and 7,137 people have tested positive for

Japanese Encephalitis  this year till now.

However, this year maximum deaths have been reported due

to Japanese Encephalitis

The data showed that 1,064 deaths due to JE virus have

been reported till now. This is followed by 233 deaths due to

malaria and 93 due to dengue till now. No deaths due to

chikungunya have bee reported yet.

Malaria, is caused by the infective bite of Anopheles

mosquito while dengue and chikungunya are transmitted by Aedes

Aegypti mosquito and Japanese Encephalitis is spread by

female mosquitoes mainly belonging to Culex tritaeniorhynchus,

Culex vishnui and Culex pseudovishnui group. 

Railway Board has sought time to resume 

night train services

     Jamshedpur,-Jharkhand Vikas Morcha

(Prajatantrik) (JVM) claimed that senior railway board

officials has sought 10 days time to resume night running of

passenger trains, which remained suspended between Kharagpur -

Tata-Rourkela stations since the Jnaneswari express mishap

near Jhargram, West Bengal on May 28 last year.

     JVM Member of Parliament, Ajay Kumar has discussed the

issue with senior railway board officials in Delhi and they

sought 10 days time to resume night movement of passenger

trains on main Howrah-Mumbai railway route, said Abhay Singh,

Secretary of JVM,

     Kumar, who had also met the Railway Minister, Union Home

Secretary on the issue, has also taken up the issue with

senior railway board officials in Delhi, he said.

     The railway board officials urged for some time in view

of the recent incident in West Bengal, Singh said referring

the killing Maoist leader Kishanji in an encounter with the

security personnel.

     Addressing a press conference here, Singh said JVM had

postponed its proposed 48-hour Economic blockade agitation

scheduled for December 7-8 following the request by railway

board.